16 april 2019 Sociaal domein

Aan data over het sociaal domein geen gebrek bij gemeenten. Alleen doen de meeste er nog veel te weinig mee. En dat is een gemiste kans, vindt Taco Pijnappel, die op 9 mei 2019 één van de panelleden is tijdens het Quoratio-event  Data Daten in de Keten in Maarssen. “Mijn advies: verleg de focus van meer registreren naar meer analyseren.”

Pijnappel – eigenaar van Ronduit Management – is als interim-manager actief over de gehele linie van het sociaal domein. Hij werkt op interim-basis bij gemeenten, waar hij veelal betrokken is bij activiteiten op het gebied van onder meer WMO, Werk en Inkomen en Jeugdwet. Volgens Pijnappel kampen veel gemeenten na vier jaar WMO en Jeugdwet nog steeds met de nodige uitdagingen. “Er is bij veel gemeenten bijvoorbeeld nog te weinig grip op de financiën rond deze nieuwe wetten. Een belangrijke oorzaak is dat gemeenten door de complexiteit van de nieuwe taken gekozen hebben voor continuering van de bestaande werkwijze en partijen. Een ander oorzaak is dat goede sturingsinformatie vaak ontbreekt. Bij veel gemeenten is het informatiehuishouden nog niet op orde en ligt de nadruk op registreren voor de rechtmatigheid en is er minder ruimte om uit al deze data ook daadwerkelijk informatie te halen.”

Sturing is niet eenvoudig

Pijnappel geeft toe dat sturing op financiën in het sociale domein bepaald niet eenvoudig is. “In grote lijnen bepaalt een gemeente voor de helft zelf aan welke zorg het geld besteed wordt. De andere helft wordt ingevuld door huisartsen, jeugdartsen en specialisten. Daarnaast zie je ook dat sommige leveranciers hun processen niet op orde hebben en pas na maanden of soms zelfs een jaar nog met een enorme factuur aankomen. Dat alles maakt het natuurlijk lastig om goed vooruit te kijken.”

Gebrek aan innovatie

Een ander pijnpunt volgens Pijnappel is een gebrek aan innovatie binnen het sociale domein. “Er is de nodige innovatie geweest, zoals de wijkteams, maar er is méér nodig. Daarbij zit de complexiteit van de zorg en de enorme druk om de kosten te verlagen innovatie in de weg. De afgelopen vier jaar heeft de focus gelegen op kostprijsverlaging en is versnippering van zorg onvermijdelijk. Ook werken gemeenten bij voorkeur samen met partijen die ze kennen. Toen het nieuwe stelsel in 2015 werd ingevoerd, zag ik de nodige kansen voor nieuwe, kleinere ondernemers. Maar zij hebben tot nu toe niet een stevige positie kunnen verwerven.”

Geen partnership

Hoe is gebrek aan sturing en innovatie op te lossen? Pijnappel vindt dat het begint met de erkenning dat gemeenten en zorgverlener geen partners zijn, zoals vaak wordt gezegd, maar beide andere belangen hebben. “Een gemeente wil goede zorg inkopen tegen een lage prijs, en een zorgverlener heeft een bedrijfsbelang. Anders komt de continuïteit van het bedrijf in gevaar. Beide partijen moeten daarin een balans zoeken en open en eerlijk met elkaar in gesprek gaan. Daarnaast is mijn persoonlijke mening dat we zorgvragen van burgers kritischer zouden kunnen bekijken dan nu het geval is. Met andere woorden: niet iedere jeugdige met een gedragsprobleem heeft zorg nodig, soms is het ook gewoon een kwestie van opvoeden.”

Samenwerking in de keten

Het thema van het Data Daten in de Keten-evenement is samenwerking in de keten. Kan het sociaal domein bijvoorbeeld leren van de manier waarop de Belastingdienst, het UWV en het CBS samenwerken met de loonaangifteketen? Pijnappel vraagt het zich af: “Een gemeente beschikt in mijn optiek ook zonder een zorgketen al over alle informatie die ze nodig heeft. Ik zie zo gauw niet welke informatie de zorgverlener nog kan toevoegen, zodat een gemeente haar zorgbudgetten beter kan beheersen.”

Wel of geen zorgketen?

“Een zorgketen zal volgens mij in ieder geval niet helpen om meer grip op de financiën te krijgen. Dat lukt gemeenten alleen als ze werk maken van serieuze data-analyse. Gemeenten beschikken over een enorme berg aan data over het sociaal domein. Maak daar gebruik van om trends te achterhalen en prognoses te maken. Er zijn volop tools om dat goed te doen. We moeten af van het eindeloos registreren van alles, maar juist zoeken naar manieren om praktisch met al die data aan de slag te gaan. Ik kijk dan ook erg uit naar het event op 9 mei om mijn mening over de zorgketen te toetsen aan die van de aanwezige collega’s in het veld.”

Dus, zie ik je op 9 mei? Het wordt ongetwijfeld een interessante discussie.

meer informatie & aanmelden
delen:
loading