Masterclass horizontaal toezicht

Dikgedrukt in mijn agenda, de masterclass over horizontaal toezicht. Want Mark van der Schrier, Senior Manager KPMG kwam bij Quoratio langs om mij (Matthijs Tiesema, Consultant Zorgadministratie) en mijn collega consultants alle ins en outs van horizontaal toezicht te leren. De focus lag hierbij op het ‘control framework’ waarmee organisaties inzicht krijgen in beheersingsdoelstellingen, risico’s en maatregelen die genomen kunnen worden. Graag neem ik je mee in de besproken onderwerpen en mijn visie op horizontaal toezicht in het sociaal domein, die dankzij de Masterclass nog meer is aangewakkerd.

Leren beheersen

Het control framework begint met het formuleren van beheersingsdoelstellingen. Het uitgangspunt van een beheersingsdoelstelling is dat de rechtmatigheid van de geleverde zorg gewaarborgd wordt. Ofwel, er moet volledig, tijdig en juist geregistreerd en gedeclareerd worden.

Heldere doelstellingen

Uit ervaring weet ik dat heldere beheersingsdoelstellingen een must zijn voor elke zorgaanbieder, ook wanneer deze nog niet klaar is voor horizontaal toezicht. Borging van de geleverde omzet wordt immers gevormd door zekerheid over de rechtmatigheid van de geleverde zorg. Op basis van goede beheersings-doelstellingen kunnen de risico’s die de doelstellingen in de weg staan geanalyseerd en aangepakt worden. Zo kom je als organisatie beter ‘in control’ en (her)ken je de risico’s die binnen de organisatie aanwezig zijn.

Risico’s in kaart brengen

In de masterclass werd toegelicht dat de risico’s hetgeen zijn wat de beheersingsdoelstellingen bedreigen. Deze worden benoemd in de risicoanalyse, deze bestaat uit:

  • Wat het risico is (kwalitatief of kwantitatief)
  • De risicoclassificering (kans x impact)

Beheersingsmaatregelen nemen

Wanneer de risico’s bekend zijn worden er passende beheersingsmaatregelen genomen, waarmee de rechtmatigheid van de zorg kan worden geborgd. De beheersingsmaatregelen die tijden de Masterclass aan bod kwamen:

  • Systeemtechnische borging: Sommige risico’s kunnen beheerst worden door deze systeemtechnisch te borgen. Stel: het risico bestaat dat er zonder geldige beschikking gefactureerd wordt door de aanbieder. Dan kan er in het systeem een validatie ingebouwd worden die voorkomt dat er facturen zonder gekoppelde beschikking verstuurd worden. De rechtmatigheid van declaraties met betrekking tot dit risico worden op deze manier geborgd.
  • Functionele AO/IC: Een andere manier is het beschrijven en toetsen van de AO/IC. Wanneer er aangetoond kan worden dat de zorgaanbieder dermate op de AO/IC kan steunen dat de risico’s volledig beheerst kunnen worden, is dit ook een uitstekende beheersingsmaatregel. Vanzelfsprekend dient de AO/IC met regelmaat getoetst te worden. Op deze manier blijft de zorgaanbieder alert op zijn eigen werkprocessen en worden risico’s snel gesignaleerd en hersteld.

Horizontaal toezicht in het sociaal domein

Vanuit mijn rol als Consultant Zorgadministratie ben ik met name werkzaam in het sociaal domein. De masterclass over het control framework heeft me aan het denken gezet over de rol van horizontaal toezicht in het sociaal domein. Want in hoeverre is het sociaal domein klaar voor horizontaal toezicht?

Betrokken bij de uitvoering

In tegenstelling tot het handjevol zorgverzekeraars dat binnen de zorgverzekeringswet opereert zijn er honderden gemeenten betrokken bij de uitvoering van de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). In 2018 gaan gemeenten binnen de Jeugdwet voor verschillende financieringsvormen kiezen. Van inspanningsgerichte tot output- en outcomegerichte bekostigingsvarianten. Dit zal tot (nog) meer differentiatie tussen gemeenten leiden!

Eenduidigheid vormen

De vraag rest hoe er binnen deze grote verscheidenheid aan regels en financieringen eenduidigheid gevormd kan worden binnen het sociaal domein. Wat is de norm waaraan de rechtmatigheid van de zorg getoetst dient te worden? Alleen met een duidelijk kader kunnen zorgaanbieders eenduidige beheersingsdoelstellingen opstellen, de risico’s beheersen en daarmee de zorg daadwerkelijk beheersbaar maken. Dit biedt gemeenten meer transparantie over de geleverde zorg. Zij beschikken hiermee over stuurinformatie om de budgetten te beheersen en maatwerk te leveren aan haar burgers.

Wederzijds vertrouwen

Zorgaanbieders en gemeenten, maar ook gemeenten onderling hebben elkaar hard nodig in dit proces. Hoewel gemeenten autonoom zijn, zijn er gezamenlijke normen nodig om de rechtmatigheid van de zorg te toetsen en horizontaal toezicht een plek te geven. Essentieel hierbij is dat de gemeenten en aanbieders elkaar wederzijds vertrouwen. Vertrouwen is immers de ruggengraat van horizontaal toezicht.

We willen allemaal hetzelfde

Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: goede zorg leveren voor een goede prijs. Onder andere het reduceren van de overheadskosten is hiervoor een must. Dit is alleen mogelijk met duidelijke normen om de AO/IC efficiënter te beheersen. Zo kan de focus worden verlegd van administratie en financiering naar kwaliteit van zorg voor de cliënt.

Matthijs Tiesema
Consultant Zorgadministratie Quoratio